Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан гумон қилинувчи, айбланувчи ва судланувчиларга юридик ёрдам кўрсатилганлиги учун давлат бюджетидан ажратилган маблағларнинг мақсадли сарфланиши юзасидан ўрганиш ўтказилди ва ушбу йўналишдаги коррупциявий хавф-хатарлар таҳлил қилинди.
Давлат маблағлари ҳисобидан фуқароларга юридик ёрдам кўрсатиш фаолияти Адлия вазирлиги томонидан 2008 йил 2 декабрда 1878-сон билан рўйхатга олинган “Гумон қилинувчи, айбланувчи ёки судланувчига адвокатлар томонидан юридик ёрдам кўрсатиш бўйича харажатларни давлат ҳисобига ўтказиш тартиби тўғрисида”ги Низом (кейинги ўринларда - Махсус низом) билан тартибга солинади.
Махсус низом талабларига асосан давлат маблағлари ҳисобидан фуқароларга юридик ёрдам кўрсатиш суриштирувчи, терговчи, прокурорнинг қарори, суднинг ажрими билан туман (шаҳар) молия бўлимлари томонидан амалга оширилади.
Маълумотларга кўра, Тошкент шаҳри бўйича 2019-2022 йиллар давомида адвокатлар томонидан гумон қилинувчи, айбланувчи ва судланувчиларга дастлабки тергов ва суд тартибида кўрилган жиноят ишлари бўйича кўрсатилган юридик ёрдам учун бюджет маблағлари ҳисобидан 240 та адвокатлик тузилмаларига жами 42,9 млрд сўм пул маблағлари тўлаб берилган.
Таҳлиллар биргина Тошкент шаҳри бўйича давлат маблағлари ҳисобидан фуқароларга юридик ёрдам кўрсатиш миқдори сўнгги тўрт йил давомида 7,9 млрд сўмга ёки 50,3 фоизга ортганлигини кўрсатди (2019 йилда 8 млрд сўм, 2022 йилда 15,9 млрд сўм).
Шунингдек, ўрганиш натижасида айрим адвокатлик тузилмалари томонидан юридик ёрдам кўрсатиш соҳасида давлат бюджети маблағларини ўзлаштириш йўли билан талон-торож қилиш ҳолатларига йўл қўйилганлиги аниқланди.
Хусусан, «А» адвокатлик бюроси адвокати «Т» 2021 йил ва 2022 йилнинг 5 ойи давомида 2700 дан ортиқ ҳолатда гумон қилинувчи, айбланувчи ва судланувчиларга юридик ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги ҳужжатларга сохта маълумотлар киритган ҳолда молия органларига тақдим этган ва шу орқали давлат бюджети ҳисобидан 1,69 млрд сўм миқдордаги пулларни ноқонуний равишда ўзлаштирган.
Мазкур ҳолат бўйича Тошкент шаҳар прокуратураси томонидан унга нисбатан жиноят иши қўзғатилгани ҳолда ЖКнинг 168-моддаси 4-қисми ва 228-моддалари билан айблов эълон қилинган.
Дастлабки тергов ҳаракатлари давомида айбланувчидан етказилган зарарнинг тўлиқ ундирилиши таъминланган.
Таҳлиллар ва ўрганиш якунлари бўйича Агентлик томонидан давлат маблағлари ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш соҳасида мавжуд коррупциявий хавф-хатарларни бартараф этишга қаратилган таклифлар ишлаб чиқилиб, тегишли идораларга тақдим этилди.
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги
Ахборот хизмати