Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда тизим ташкилотларида коррупцияга қарши курашиш ва унинг олдини олиш борасида амалга оширилган ишлар ҳолати, шунингдек, бандлик ва меҳнат муносабатлари соҳаларида 2022 йилда содир этилган коррупциявий ҳуқуқбузарликлар ўрганилди.
Ўрганиш мобайнида мазкур соҳаларда бартараф этилиши лозим бўлган айрим коррупциявий омиллар ва хавф-хатарлар мавжудлиги аниқланди. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил
6 июлдаги “Коррупцияга қарши курашиш фаолиятини самарали ташкил этишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-5177-сон қарори талабларига мувофиқ коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари раҳбарлари Коррупцияга қарши курашиш агентлиги билан ўтказиладиган очиқ танлов асосида ишга қабул қилиниши белгиланган. Аммо вазирликнинг ҳудудий бошқармаларида фаолияти йўлга қўйилган мазкур тузилмалар раҳбарлари қарор талабларига зид равишда лавозимга тайинланган.
Агентлик томонидан бандлик ва меҳнат муносабатлари соҳаларида мавжуд коррупциявий хавф-хатарларни аниқлаш ва уларни бартараф этиш чораларини кўриш мақсадида Ички ишлар вазирлиги ва Олий суд томонидан тақдим этилган статистик маълумотлар, суд ҳукмлари ҳамда бошқа маълумотлар асосида 2019-2022 йилларда содир этилган коррупциявий ҳуқуқбузарликлар таҳлил қилинди.
Бандлик ва меҳнат муносабатлари соҳаларида содир этилган коррупциявий жиноятларнинг таҳлилидан кўриш мумкинки, ушбу соҳаларда қуйидаги тизимли муаммолар сақланиб қолмоқда:
- меҳнат қонунчилиги нормалари бузилганлиги юзасидан тайинланиши лозим бўлган жарима миқдорини белгилашда инсон омилининг юқори эканлиги;
- кам таъминланган ва камбағал оилаларга субсидиялар ажратишни молиялаштириш механизмининг етарли даражада очиқ ва шаффоф эмаслиги ҳамда қарор қабул қилишда иштирок этувчилар доирасининг торлиги;
- бюджет маблағлари ҳисобидан ходимларга ортиқча иш ҳақи тўлаб беришнинг самарали назорат қилиш тизими мавжуд эмаслиги;
- бўш иш ўринлари тўғрисида mehnat.uz ахборот тизимида берилган эълонлар учун ташкилотларнинг масъул ходимларига нисбатан аниқ жавобгарлик чораларининг кўрилмаслиги ҳамда ишга киришда бандлик ва меҳнат муносабатлари соҳасидаги масъулларнинг мансаб ваколатини суистеъмол қилиш ҳолатлари мавжудлиги;
- ишсизлик нафақасини расмийлаштириб бериш жараёнларининг тўлиқ рақамлаштирилмаганлиги ва ушбу фаолият устидан аниқ назорат механизмининг мавжуд эмаслиги;
- давлат дастурлари ижроси доирасида фуқароларга имтиёзли кредит ажратиш ва тақсимлаш жараёнларининг тўлиқ рақмалаштирилмаганлиги ҳамда бу жараёнларда инсон омилининг юқори даражада сақланиб қолаётганлиги;
- abkm.mexnat.uz ахборот дастури орқали кам таъминланган оила ёки ишсиз сифатида расмийлаштириш, болалар нафақасини олиш билан боғлиқ расмий ҳужжатларни қалбакилаштириш орқали бюджетдан ажратилган маблағларни ўзлаштириш учун имконият мавжудлиги;
- аҳоли бандлигини таъминлаш соҳасида туман бандликка кўмаклашиш марказлари раҳбарларининг ўз фаолияти йўналишлари юзасидан кенг жамоатчилик учун очиқ ҳисобдорлик тизимининг мавжуд эмаслиги;
- ташкилот тизимининг энг қуйи бўғинида фаолият кўрсатадиган ходимларнинг иш ҳақлари пастлиги сабабли олий маълумотли ва юқори малакали мутахассисларнинг етишмаслиги;
- меҳнат инспекторларининг фаолият кўрсатиши ва назорат тадбирларини амалга оширишлари устидан тизимли мониторинг қилиш механизми мавжуд эмаслиги.
Юқоридагиларга кўра, Агентлик томонидан бандлик ва меҳнат муносабатлари соҳаларида содир этилган коррупциявий жиноятларнинг олдини олиш ва ушбу соҳаларда мавжуд коррупциявий хавф-хатарларни бартараф этиш чораларини кўриш юзасидан вазирликка тақдимнома киритилди.
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги
Ахборот хизмати